• Introducción
• Servicios de Navegación
• Correo Electrónico
• Virus, Gusanos y Ataques de Ingeniería Social
• Comercio y Banca Electrónica
• Servicios de Mensajería Instantánea y Chats
• Los Servicios “Peer to Peer”
• La Telefonía IP
• Las videocámaras en Internet
• Los buscadores
• La Web 2.0.
• La responsabilidad de los internautas
• El uso de Internet por menores
• Competencias de la Agencia Española de Protección de Datos

Como consecuencia deste post deume por investigar máis como afecta a LOPD aos menores. A problemática central é a interacción destes factores cando os datos tratados proveñen de menores de idade. As probabilidades de obter datos persoais no casos dos menores disparanse e os motivos son:

• Fácil obtención: mentres un adulto, aínda sen coñecemento dos seus dereitos, pode chegar a molestarse ou preguntarse para que se utilizarán tantos datos privados, un menor adoita achegalos gustoso, o que é aproveitado polos sites para sol icitar os máximos posibles.

• Información adicional: é frecuente que se logre obter a través dos menores, información persoal doutros membros da súa familia.

• Maior vulnerabilidade ante publicidade enganosa.

• Perfís detallados e vitalicios: ábrese a posibilidade de solicitar datos dunha persoa desde os primeiros anos da súa vida, que poden ser explotados (e ata ampliados) durante toda a súa existencia.

• Lexislación incompleta: como é o caso da LOPD, onde non se fai ningunha alusión particular á protección de datos de menores.

 Respecto deste último punto, cabe aclarar que a Axencia Española de Protección de Datos debeu pronunciarse en diferentes casos en relación con datos de menores. Recorrendo ao Código Civil, dentro do capítulo de “Representación legal dos fillos” distingue dous supostos:

• Os maiores de 14 anos: aos que en virtude do artigo 162 do referido precepto, cabe considerar que dispón de madurez suficiente para consentir, en por si, ao tratamento automatizado dos seus datos de carácter persoal tendo en conta que o noso ordenamento xurídico vén, en diversos casos, a recoñecer aos maiores de catorce anos a suficiente capacidade de discernimiento e madurez para adoptar por si sos determinados actos da vida civil.

• Os menores de 14 anos: respecto dos cales inférese que non poden prestar consentimento ao tratamento, polo que a referencia deberá buscarse no artigo 162 1º do Código Civil, tomando en conta, fundamentalmente, as súas condicións de madurez.

Respecto ao uso de Internet, o maxistrado é tallante: «Internet non ten que estar no cuarto dun menor, senón nas dependencias comúns da casa, onde se poida controlar. Nin tele ten por que ter un menor na súa habitación. Como moito un computador bobo de cortar e pegar, ¿ou é que agora non se poden facer os deberes nin estudar sen entrar en Internet? Facilitarlles o acceso libre e sen control a Internet é moi perigoso». (Voz de Galicia)

Agora explicarei dende o meu punto de vista os erros destas declaracións:

• Non creo que a día de hoxe a LOPD che permita controlar os correos persoais ou conversas dos teus fillos, se eles non queren, ao mellor con idades menores aos 16 anos a xustiza fará a vista gorda pero apartires dos 16 que un raparigo empeza a ter as súas responsabilidades algún chaval desta idade podería optar pola denunciar por infrinxir a súa privacidade. Se realmente o que queres e que teu fillo non anda en certos sitios, instalate algun programa que filtre o tráfico, pero o que non se pode é limitar a privacidade do xoven. Por iso é erronea a súa afirmacion “Internet non ten que estar no cuarto dun menor, senón nas dependencias comúns da casa, onde se poida controlar“.
  
• “Como moito un computador bobo de cortar e pegar”, non che sei que será para el este ordenador (copy & paste) pero cun ordenador dos mais cativos podense facer case calqueira cousa, agás edicións de video e tarefas que consumen unha grande cantidade de recursos. Pero cousas que podes facer: hacking, navegacion por internet, reproducción de calquera video, ….
• “Facilitarlles o acceso libre e sen control a Internet é moi perigoso”, pois a ver como axusta ao que dixen eu antes ao tema da LOPD, pero aparte os rapazes non só navegan na súa casa, tamén nas bibliotecas, colexios, casa dalgún colega, cibers, …. Polo cal eu creo que é algo inasumible de controlar e a solución non é ser un gran hermano pasa pola educación nas TIC’s. Por exemplo recordo fai uns anos que se decía que internet só servia para buscar e baixar porno pero, e ademáis o afirmaban conque eran as búsquedas máis frecuentes en google e yahoo. Pero que pasou dende fai uns poucos anos? Pois que iso foi unha moda pasaxeira e que agora internet usase para comunicarse entre comunidades, colaborar en proxectos, consultar múltiples informacións.

Polo cal eu estimo que sucede a día de hoxe é que os páis e este xuiz (“Progesista”) quedaronse anclados no outro milenio e deben saber cal é o futuro e formarse nas TIC’s porque na proximidade de 5 anos todo aquel que non navegue alo menos unha vez ao día será un inutil funcional na sociedade. En principio para o 31 de Decembro do 2009, entrará en vigos a LAECAP (Lei para o Aceso Electrónico dos Cidadáns e as Administracións Públicas ), co cal teremos que facer os nosos trámites electrónicamente e logo deste paso supoño que chegaran as empresas e ata que se expanda totalmente. Estamos próximos a unha nova sociedade basada no coñecemento e creatividade, que nos leva a reprantexar o antigas costuemes e o que prima é optimazación do tempo e poder disfrutar da vida.

Algunhas ligazóns relacionadas son:

• «Internet non ten que estar no cuarto dun menor, senón nas depedencias comúns da casa»
• Calatayud: «Un pai que se fai colega do seu fillo, déixao orfo»
• Calatayud alerta del inicio de ludopatías en jóvenes
• Educar difiere de ser esclavo de los hijos

É moi frecuente o envío de emails que mostran a dirección de todos os destinatarios. Este feito tan habitual, supón unha infracción do artigo 10 da LOPD (Lei Orgánica de Protección de Datos) tipificada como leve e que implica unha multa de 600 euros. Coñecemos algunha sentenza e por iso é importante enviar sempre os correos con Copia Oculta.

Xunto a YouTube, o director da Axencia alertou dos riscos derivados dos motores de procura, como Google ou Yahoo, e dos servizos de correo electrónico xa que, segundo asegurou, os usuarios descoñecen o alcance do uso dos seus datos persoais ao utilizar estes servizos.

O Supremo considera que o empresario ten que controlar o uso dos computadores que se facilitan aos traballadores e “comprobar se o seu uso axústase ás finalidades que o xustifican, xa que noutro caso estaría retribuindo como tempo de traballo o dedicado a actividades extralaborales”.

O alto tribunal recoñece a existencia dun hábito social xeneralizado de “tolerancia” con certos usos persoais “moderados” dos medios informáticos e de comunicación facilitados pola empresa aos traballadores. Isto crea unha expectativa tamén xeral de confidencialidade neses usos, que “non pode ser descoñecida aínda que tampouco converterse nun impedimento permanente do control empresarial”.

Por iso, recalca o Supremo, o que debe facer a empresa é “establecer previamente as regras de uso deses medios e informar aos traballadores de que vai existir control e dos medios que han de aplicarse en orde a comprobar a corrección dos usos”.